Δημιουργία εαυτού.

Αθανασία Γιασουμή

Δημιουργώ τον εαυτό μου πάει να πει δρω σαν ένας μικρός θεός. Πάει να πει δρω ως ένας νοήμων τεχνίτης που αναλαμβάνει να μορφοποιήσει το υπάρχον υλικό του. Και για να το πάω ένα βήμα παραπέρα. Τι θα μπορούσε να αποτελεί το υλικό του εαυτού μου; Ποιο είναι αυτό το υλικό που καλούμαι να διαχειριστώ με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, ώστε να καταστώ δημιουργός του εαυτού μου; Τι, εν τέλει, συνεπάγεται η δημιουργία και γιατί να θελήσω να μπω σε αυτή τη διαδικασία;.

Ο ίδιος ο όρος αποκαλύπτει το νόημα του: Δημιουργία σημαίνει έργο, δράση δηλαδή, προς όφελος του δήμου, το να δρα κάποιος με γνώμονα το κοινό καλό. Με ποιο τρόπο, ωστόσο, η δημιουργία του εαυτού μου μπορεί να καταστεί ωφέλιμη προς το σύνολο στο οποίο εντάσσομαι; Η παρούσα αλυσίδα ερωτημάτων διανοίγεται μπροστά μου ως μια δυνατότητα από μέρους μου να αρχίσω να συμπλέκω, ή για να μιλήσω με όρους γνωστούς, να αρχίσω να δημιουργώ την αλυσίδα των απαντήσεων μου.
Το κρισιμότερο ερώτημα εδρεύει στον τρόπο που θα ορίσω τον εαυτό μου. Τι είναι, λοιπόν, ο εαυτός μου; Είναι μήπως τα όργανα που τον συναποτελούν, το ίδιο μου το σώμα, οι αισθήσεις και τα ερεθίσματα που αυτές προσλαμβάνουν;

Κατά ένα μέρος ναι. Είμαι οι αισθήσεις μου, διότι δια των αισθητήριων οργάνων μου μπορώ να συμμετέχω στον εξωτερικό μου κόσμο προσλαμβάνοντας εικόνες, αφές, ήχους, γεύσεις και οσμές. Δεν είμαι όμως μόνο οι αισθήσεις και το σώμα μου, στο βαθμό που ο εαυτός μου διαχωρίζεται από τον εξωτερικό του κόσμο, ακόμα κι αν αποτελεί ένα απειροελάχιστο μέρος του. Δεν είμαι οι αισθήσεις μου στο βαθμό που απαιτούνται οι νοητικές διαδικασίες επεξεργασίας των αισθημάτων μου αλλά και η βαθύτερη κατανόηση και βίωση των αναγκών μου ως ατόμου με τη συνέργεια του οποίου συντίθενται οι καθολικές και «κοινές» ανάγκες.

Μα, τι είναι αυτό που είναι πραγματικά δικό μου υλικό, εφόσον η εξωτερικότητα δεν είναι προσβάσιμη μόνο σε εμένα αλλά σε όλα τα επιμέρους άτομα που τη συναπαρτίζουν; Το απολύτως οικείο μου υλικό είναι ο δικός μου τρόπος πρόσληψης και κατόπιν μετουσίωσης των δεδομένων που μου παρέχει η αισθητή πραγματικότητα.

Μπορεί να είμαστε όλοι στημένοι μπροστά στο ίδιο ηλιοβασίλεμα, να καθόμαστε στην ίδια θάλασσα και όμως, δεν εστιάζουμε όλοι από την ίδια οπτική γωνία, μήτε ακροαζόμαστε στον ίδιο βαθμό τον φλοίσβο ή τα αυτοκίνητα που περνάνε. Το ίδιο συμβαίνει και με την οικεία διεργασία του καθενός: αλλιώς θα καταγράψω μέσα μου το βίωμα εγώ και αλλιώς το κάθε έτερο υποκείμενο.
Αν αφαιρέσω κάθε εξωτερικό αντικείμενο και τις ίδιες μου ακόμα τις αισθήσεις, αν χάσω λοιπόν κάθε επαφή με ό,τι μου είναι ταυτόχρονα οικείο και ξένο, τι είναι αυτό που θα μου απομείνει;

Μια ακατέργαστη σκέψη που ενδεχομένως δεν θα ξέρει ούτε από πού να ξεκινήσει ούτε προς τα πού να πορευτεί, πόσω δε μάλλον να ολοκληρώσει το νήμα της. Αν χάσω ως σημείο αναφοράς τον εξωτερικό μου κόσμο, ο εσωτερικός μου κόσμος θα προβάλλει χαώδης και ως εκ τούτου, έτοιμος και δοσμένος προς επεξεργασία, προς δημιουργία δηλαδή. Θα έχω μπροστά μου ή καλύτερα μέσα μου εκείνο το υλικό που έψαχνα από την αρχή του κειμένου μου. Το υλικό του εαυτού μου.

Πόσο αφενός «φοβιστική» είναι μια τέτοια έκβαση και αφετέρου, πόσο ενδιαφέρουσα προβάλλει μια επιθυμία μορφοποίησης του υλικού μου; Ένα τόσο μη απτό υλικό μου ζητάει να το επεξεργαστώ με απτά τεχνάσματα. Πρέπει να είμαι σε θέση να καθοδηγήσω «το χέρι του νοός μου» , ώστε να λαξεύσω τη σκέψη μου με καλέμι την ίδια. Θα πρέπει να δω με τα μάτια της, να ακούσω με τα αυτιά της, να γευτώ και να μιλήσω με τη γλώσσα της, να οσμιστώ με την οσμή της. Δεν αρκεί να φαίνεται καλό το έργο που θα ποιήσω, πρέπει και να είναι εν τη ουσία του. Αν δεν υπολογίσω πού και πώς θα στήσω το «άγαλμα» του εαυτού μου, αν δεν δώσω έμφαση στη βάση που θα το κρατήσει, στις γωνίες και στις λειάνσεις που απαιτούνται όχι μόνο για να εξασφαλιστεί η ομορφιά του αλλά πρωτίστως η διαχρονικότητα της δημιουργίας μου, θα έχω αποτύχει. Μέλημά μου δεν πρέπει να είναι το επίπλαστο αλλά το ουσιαστικό. Η επιτυχία ενός τέτοιου εγχειρήματος απαιτεί εκ μέρους μου χειρουργική ακρίβεια και γεωμετρική στοχοθεσία. Μπορώ με το υλικό που διαθέτω να γίνω ένας γιατρός, ένας χρηματιστής, ένας ποιητής, ένας δάσκαλος, ένας μουσικός, ένας βοσκός, ένας γραφιάς, ένας πωλητής, ένας φιλόσοφος. Ποιο είναι, όμως, το πόστο από το οποίο θα μπορούσα να υπηρετήσω την ανθρωπότητα και κατ’ επέκταση τον ίδιο τον εαυτό μου;

Η δημιουργία δεν είναι ένα ενέργημα άπαξ και διαπαντός. Ζω σημαίνει επεξεργάζομαι κάθε ώρα το υλικό μου. Το τελειοποιώ ως εκεί που πάει. Μια μέρα να μη φροντίσω την εσωτερική όψη μου, η ασχήμια παραμονεύει. Και η ασχήμια μπορεί να πάρει πολλές μορφές: της τεμπελιάς, της παθητικότητας, της παραίτησης. Ασχήμια πάει να πει παρατώ ασχημάτιστο το υλικό μου. Έρμαιο στη διάβρωση του χρόνου και των άλλων. Ασχήμια θα πει επιστρέφω στην πρότερη άγνοια, του να θεωρώ εαυτόν αποσπασμένο από την κοσμική αλυσίδα. Ασχήμια θα πει βαραίνει μέσα μου η σκλαβιά και αργοπεθαίνει η καλλιτεχνική μου ελευθερία.

Ασχήμια, τέλος, θα πει αφήνομαι στην ποικιλότητα των μορφών μη δυνάμενος να επιλέξω και να σχηματοποιήσω τη μία μορφή που μου ταιριάζει: Εμένα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: